|
|
 |
|
|
 |
 |
 |
 |
| |
 |
|
|
| |
-
Ayder Yaylası
-
Ayder yerleşimi bir yayla olarak tanımlansa da
aslında bir mezradır. Mezralar; yaylalardan daha
alçakta bulunan, yaz başında yaylalara çıkarken ve
sonbaharda yaylalardan dönerken bir süre
konaklanılan ve bu süre içinde hayvanlara yem
sağlanan ve dinlenilen bir ara basamak
yerleşmeleridir. Ancak eskinin uzun süren yayla
göçleri günümüzde neredeyse tüm yaylalara araç
yollarının ulaşması ile mezralar fonksiyonunu büyük
ölçüde yitirmiş, hatta mezra kelimesi bile
kullanılmaz olmuştur. İşte aslında bu kapsamdaki
mezralardan biri olan Ayder, doğal kaynakları ve
termal olanakları ile son 35 yılın Doğu Karadeniz’in
en popüler yöresi konumundadır ve uygulamada yayla
olarak adlandırılmaktadır.
Ayder yaylası 1200 m ile 1300 m rakımları arasında
konumlanmış, yaklaşık 44 Ha alanda yayılan ve Aşağı
Ambarlık, Orta Ambarlık ve Yukarı Ambarlık olarak üç
mahalleden oluşan geçici bir yerleşim yeridir.
Ayder Yaylası, Çamlıhemşin İlçesine 17 km’lik asfalt
bir yolla bağlanmaktadır. Yaz döneminde sabit nüfus
yaklaşık 1500 olarak tespit edilmiştir. Ancak
günübirlik ziyaretçiler ve konaklamak üzere gelen
turistler ile hareketli nüfusun 3-4 bin civarına
yükseldiği hatta hafta sonları 5-6 binlere ulaştığı
yetkililer tarafından dile getirilmiştir. Çoğunluğu
ahşap, taş ahşap ve taş malzemeden inşa edilmiş 216
konut bulunmaktadır. Ancak yaklaşık 100 adet, briket
ve betonarme, tek ya da çok katlı çoğunluğu otel
olan bina mevcuttur. Yayla karakteri ile büyük bir
zıtlık oluşturan ve görsel ve fiziki kaliteyi bozan
bu görüntü tüm resmi koruma statülerine rağmen
değiştirilememiştir.
Günümüzde bir turistik merkez niteliği kazanmış olan
Ayder Yaylasında 29 belediye belgeli konaklama
birimi bulunmaktadır. Bu otel ve pansiyonlar toplam
1000 yatak kapasitesine ulaşmıştır. Otel ve pansiyon
sayısındaki bu çokluğun nedeni sadece turistik gezi
değil, yıllardır tedavi amaçlı kullanılan
kaplıcaların bu yayla içinde bulunması ile
ilgilidir.
|
| |
 |
|
|
| |
-
Aşağı
Çeymakcur Yaylası
-
Milli park sınırları içerisinde olan Aşağı Çeymakcur
Yaylası, milli parkın kuzeydoğu sınırını oluşturan
Palakcur Yaylasının hemen önündeki buzul vadisi
tabanında 2050 m rakımda kurulmuştur ve 3 mahalleden
oluşmaktadır. Çamlıhemşin İlçesine 25.5 km
uzaklıktadır. Eski yıllarda 60 hane ve ortalama 6-10
kişi ile 500-600 olan yaz nüfusu günümüzde 40 kişiye
kadar düşmüştür. Sağlam 42, yıkık 12 evin bulunduğu
yaylada her yıl ortalama 15-16 ev kullanıma
açılmaktadır. Bu evler genellikle taş-ahşap olup bir
miktar ahşap konut bulunmaktadır. Ayrıca 3 adet
tamamen taş kullanılarak yapılmış konut vardır.
Yaylaya çıkış tarihleri Haziran ayının ilk haftasına
rastlamaktadır. Yayladan inişler ise Ekim ayı ilk
haftasında tamamlanmaktadır.
|
| |
 |
|
|
| |
-
Yukarı
Çeymakcur Yaylası
-
Aşağı Çeymakcur’un 2.5 km güneydoğusunda 2250 m
rakımda aynı vadi içerisinde kurulmuş bir yayladır.
İki mahalleden oluşmuştur. Yaylaya araç yolu
gelmemiştir. Aşağı Çeymakcur’a kadar gelen
karayoluna 2.5 km, İlçe merkezine ise 28 km
mesafededir. Aşağı Çeymakcur ile Yukarı Çeymakcur
taşlardan yapılmış tarihi bir patika ile birbirine
bağlanmaktadır.
Temmuz başı ile Eylül sonu arasında kullanılan
yaylada 35 konut bulunmakta ancak bunlardan sadece
8-10 adedi kullanıma açılmaktadır ve bu nedenle
nüfus 20 civarında kalmaktadır. Tamamı taş kaide
üzerine kurulmuş ahşap evlerden oluşmaktadır.
|
| |
 |
|
|
| |
-
Aşağı
Kavron Yaylası
-
Aynı
zamanda milli park sınırları içerisinde bulunan ve
en önemli buzul vadilerinden biri olan Kavron
Vadisi’nin son bölümlerinde 1950-2000 m’ler arasında
kurulmuş olan ve iki mahalleden oluşan Yayla, ilçe
merkezine 26 km mesafededir. Kavron Yaylaları Yukarı
Çamlıca, Kavak, Sırt, Yukarı Şimşirli, Güroluk ve
Pazar-Akbucak Köylüleri tarafından kullanılmaktadır.
Kışın meskun olmayan yaylada yaz nüfusu 70 civarında
olmaktadır. Mayıs sonunda yaylaya çıkışlar
başlamakta, Ekim ortasında ise yayladan inişler
tamamlanmaktadır. Aşağı Kavron’da sağlam olarak 30
mesken bulunmakta ancak bunlardan sadece 11-12
kadarı kullanılmaktadır.
Konutlar ve hayvan barınakları Ahşap ve taş-ahşap
malzemeden yapılmış olup tamamen taş malzemeli evler
de mevcuttur. Yayladaki iki adet briket yapı vardır
ve bunlardan biri yayla girişindeki kahvehanedir.
Ancak 14 yıllık geçmişi olan bu yapı son sekiz
yıldır kullanılmamaktadır.
|
| |
 |
|
|
| |
-
Yukarı
Kavron Yaylası
-
Kavron Buzul Vadisi karşılıklı iki yamacı ve
tabanında ortalama 2300 m rakımda kurulan ve ilçe
merkezine 29 km mesafede olan bir yayladır. Bu
yaylayı da Aşağı Kavron Yaylası ile aynı köyler
ortak kullanmaktadır. Nüfus çok değişken olmakla
birlikte Ağustos ayı başında 400 civarında
olmaktadır. Zaman zaman bu sayının 1000’e yaklaştığı
da yayla sakinleri tarafından dile getirilmektedir.
Ancak bu nüfusun büyük bir bölümünün hayvancılık
değil tatil amaçlı olarak yaylada bulunduğu gözden
kaçırılmamalıdır. Yaylaya göçler Haziranın ilk
haftasında başlamakta, Ekim sonu itibariyle yayla
boşalmaktadır. Ancak bazı turistik tesisler ile
birkaç aile Kasım ayı başına kadar yaylada
kalmaktadırlar. Yaylada yapılan 2000 yılı
tespitlerine göre konut sayısı 120, yıkık ev sayısı
(ocaklık) ise 60 olarak bulunmuştur
Yayladaki yapıların büyük çoğunluğu taş-ahşap
malzemenin birlikte kullanımıyla inşa edilmiştir.
Ancak tamamen ahşap ya da taş malzemeden yapılmış
konutlar da mevcuttur.
Yayladaki ticari konaklama birimlerinde toplam 22
adet yatak bulunmaktadır. Kaçkarlara Kuzeyden
tırmanmak isteyenlerin konaklayabilecekleri son
nokta olan bu yayla bu işlevi nedeniyle önemli bir
taleple karşı karşıyadır. Yayla sınırları içerisinde
Kaçkar Dağı eteklerinde olan 7 göl yaklaşık 18.5 Ha
toplam yüzeyle araştırma alanı içersinde Verçenik
Tepe Göllerinden sonra ikinci en önemli göl alanı
niteliğini taşımaktadır.
|
| |
 |
|
|
| |
-
Palakcur
Yaylası
-
Çalışma alanının kuzeydoğu köşesini oluşturan bu
yayla 2100 m rakımda bir vadi yamacında kurulmuştur
ve üç mahalleden oluşmaktadır. Ardeşen-Beyazkaya,
Hala ve Civik köyleri tarafından kullanılmaktadır.
Ayder’e 5.5 km, İlçeye ise 25.5 km uzaklıktadır.
Milli park sınırının dışında kalmaktadır. Nüfus
Temmuz sonlarından itibaren 85 kişiye kadar
çıkmaktadır. Yaylaya çıkışlar 30 Mayıs itibarıyla
başlamakta ve Ekim ayının üçüncü haftasında yayla
tamamen boşalmış olmaktadır. Hepsi ahşap ancak alt
bölümleri taş olan 23 sağlam, 14 yıkık (ocaklık) ev
bulunmaktadır.
Elektrik olmayan yaylaya yol 15 yıl önce ulaşmıştır.
Konutların içinde su bulunmamaktadır. Konutlarda
piknik tüp ve odun yakılmakta ancak tezek de
kullanılmaktadır.
|
| |
-
Pokut
Yaylası
-
Sal
Yaylasının bir km doğusunda 1950-2050 m yükseltiler
arasında kurulmuş, 4 mahalleden oluşan, ilçeye 24
km, araç yoluna ise 1 km mesafede olan bir yayladır.
Çamlıhemşin Konaklar Mahallesi, Ortan Köyü ve
Boğaziçi Köyü vatandaşları tarafından kullanılan
yaylaya Haziran başında çıkılmakta, eylül ortasında
ise Yayladan inilmektedir. Eski yıllarda olduğu gibi
toplu çıkış ve inişler yaşanmamakta, daha çok tatil
amaçlı kullanım nedeniyle yaylaya çıkışlar farklı
tarihlere rastlayabilmektedir.
Yaylada 55 adet mesken bulunmakta bunların sadece 5
tanesi taş-ahşap, kalanların ise taş kaide üzerinde
tamamen ahşaptır. Bu konutların 35 tanesi meskun
durumdadır. Bu sayı yıldan yıla farklılıklar
gösterebilmektedir. Pokut Yaylasının en kalabalık
olduğu günlerdeki yaz ortası nüfusu 170 kişi olarak
tespit edilmiştir.
Yayla, 20 yatak kapasitesi ile aynı zamanda turistik
konaklamalara da olanak vermektedir. Yayla yerleşim
büyüklüğü 16 Ha kadardır.
|
| |
 |
|
|
| |
-
Sal
Yaylası
-
Yayla sınırları
itibariyle yaklaşık 402 Ha’lık bir bölümü aynı
zamanda milli parkın da içinde olan Sal Yaylası
ilçeye 23 km uzaklıkta ve 2000-2050 m rakımda orman
içi açıklıkta kurulmuştur. 2000 yılına kadar yaylaya
ulaşmamış olan karayolu, 2001 yılında yaylaya kadar
ulaşmış durumdadır. Yayla merkezi milli park
sınırları dışında kalmaktadır. Şenyuva Köyünün
yaylasıdır. Ancak hayvancılıktan çok tatil amaçlı
bir yayla konumundadır. Mayıs sonu ile Haziranın ilk
haftasında yaylaya çıkışlar başlamakta, Ekim ayı
başlarında ise yayla boşalmaktadır. Yaz döneminde
nüfus en fazla 130 civarında olmaktadır. Hepsinin
ana yapı malzemesi ahşap olan toplam 45 konut
bulunmaktadır (Şekil 46). Bu konutların bazılarının
alt bölümleri taş duvarlardan oluşmaktadır. Yıkık ev
(ocaklık) sayısı 3’tür. Yayladaki evlerin 41 tanesi
yazın belirli zamanlarında kullanılır durumdadır.
|
| |
-
Haçivanak Yaylası
-
Milli parkın en
yüksekte konumlanmış ikinci yaylası olan Haçivanak,
Elevit Yaylasının güneyinde 2600 m rakımda kuzeybatı
bakılı yamaç üzerinde kurulan ve üç mahalleden
oluşan bir yerleşimdir. Aslında Elevit Yaylasının
yukarı yaylası olarak kullanılan Haçivanak
Yaylasına, Çamlıhemşin, Yolkıyı, Şenköy ve Zilkale
Köyü sakinleri çıkmaktadır. Karayoluna 6.5 km, İlçe
merkezine ise 41 km uzaklıktadır. Yayla nüfusu
Temmuz ayı ortalarında en yüksek değeri olan 50
kişiye yükselmektedir.
|
| |
 |
|
|
| |
-
Elevit
Yaylası
-
Milli parkın önemli yerleşim yerlerinden biri de
Elevit Yaylasıdır (1900 m). Farklı köylerden gelinen
5 mahalleden oluşmaktadır. Çat Köyü, Ülkü Köyü,
Şenköy, Şenyuva ve Zilkale Köylerinin yaylası olarak
kullanılmaktadır. Hacıvanak ve Tirovit buzul
vadilerinin birleşme noktasında kurulmuştur ve
Çamlıhemşin İlçesine uzaklığı 34.5 km’dir. Resmi
nüfus sayımlarına göre nüfusu 1990 yılında 26, 1997
sayımında ise 0’dır. Araştırma sırasında tespit
edilen durağan yaz nüfusu 80 kişidir. Ancak yaz boyu
kalan bu nüfusun dışında kısa süreli olarak
İstanbul, İzmir ve Ankara’dan gelen yayla sakinleri
ile kişi sayısı 500 civarına ulaşmakta, Ağustos ayı
başlarında Vartavor eğlenceleri sırasında ise kısa
süreli de olsa bu sayı 1000-1500 civarına kadar
çıkmaktadır.
Toplam hane sayısı 96 olan köyde 15 civarında yıkık
ev (ocaklık) bulunmaktadır
Sezon içerisinde kullanılan ev (şenlik) sayısı ise
90 adet düzeylerinde kalmaktadır. Yapılan
görüşmelerde yaylacılığın yoğun yapıldığı yıllarda
250 hane bulunduğu ve hepsinin yıl içinde
kullanıldığı söylenmiştir. Fırtına havzasının en
güzel ev örneklerinin de bulunduğu, ahşap, taş-ahşap
konakların yanında son yıllarda betonarme evlerin
önemli sayılara ulaştığı ciddi görsel kirlilik
oluşturduğu görülmektedir.
|
| |
 |
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
|
